Header ads

Câu chuyện về một loài hoa mai thầm lặng

Có dịp khảo sát những ngôi nhà cổ trên địa bàn thành phố Thủ Dầu Một và các vùng lân cận thuộc tỉnh Bình Dương, tôi có một phát hiện khá thú vị là hầu như nhà nào cũng trồng một vài cây mai tứ quý trong vườn nhà. Điển hình nhất là ở ngay sát chợ Thủ bên bờ sông Sài Gòn, có ba căn nhà rường xưa của anh em nhà họ Trần, vốn là một dòng họ giàu có và rất nổi tiếng ở vùng đất này, trong số ba căn nhà này thì có đến hai căn đã được nhà nước xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cần được bảo tồn, du khách đến đây nếu để ý quan sát thì sẽ thấy nhà nào cũng có vài gốc mai tứ quý cổ thụ rất đẹp được trồng trước sân nhà. 


Mai tứ quý khoe sắc trong sân nhà cổ
Mai tứ quý khoe sắc trong sân vườn ngôi nhà cổ



Mai tứ quý khoe sắc
Mai tứ quý khoe sắc trên nền mái ngói xưa

Ngoài ra, tôi cũng nhận được kết quả tương tự khi khảo sát những ngôi nhà xưa ở khu vực phường Tân An, vốn được mệnh danh là "ngôi làng điện ảnh" của Bình Dương. Có lẽ loài cây này quá thân thuộc và gần gũi đến độ nó như một bộ phận không thể thiếu góp phần tạo nên sự hoàn chỉnh trong tổng thể của một ngôi nhà vườn xưa ở xứ này.




> Câu chuyện về loài hoa mai thầm lặng
>Nét đẹp mai tứ quý ở Bình Dương


1. Hoa nở hai lần


Mai tứ quý hay còn gọi là Nhị Độ Mai - loài mai nở hoa hai lần, trước vàng sau đỏ, lần đầu nở hoa bình thường như bao loài mai khác, đến khi hoa tàn, cánh hoa rụng hết thì lộ ra đài hoa màu đỏ cùng những hạt nhỏ li ti cũng giống y như một bông hoa nên người ta mới gọi là nở hoa lần hai, hạt mai mới đầu nhỏ có màu xanh, lâu dần trở nên đen tròn và bóng như mắt chuột bởi vậy người phương tây thường hay gọi mai tứ quý là “cây chuột Mickey”(Mickey-mouse plants).

cây chuột Mickey


So với mai vàng, lá mai tứ quý nhỏ và có màu đậm hơn, hoa mai tứ quý mau tàn hơn và thường mọc thành chùm trên đầu cành chứ không bao giờ mọc ở nách lá. Mai tứ quý tượng trưng cho sự vui vẽ, niềm phấn khởi và sự phát triển trong công việc, thường cây này cũng được mọi người chưng vào ngày tết để mang lại may mắn cho gia chủ, cũng còn mang ý nghĩa sum vầy đoàn viên. Không như giống mai vàng chỉ ra hoa đúng một lần khi tết đến xuân về, những ngày còn lại trong năm chúng ta phải "chịu đựng" toàn là lá rậm rạp thì mai tứ quý lại cho hoa quanh năm, mà hoa cũng rất đẹp.

Nếu như ở Huế quê tôi người dân ít chuộng mai tứ quý mà chỉ thích mai vàng (hoàng mai), thậm chí khi nhắc đến mai là thường người ta hay liên tưởng đến mai vàng thì ở Bình Dương nơi tôi đang sống, người dân lại rất "mê" mai tứ quý và trồng nhiều. Tôi nhớ cách đây cũng đã lâu khi mới về làm cư dân nơi đây đúng vào dịp cuối năm, thấy nhà người ta huy động tất cả các thành viên trong gia đình ra để vặt lá mai, tôi thấy lạ với cảnh này nên hỏi họ vặt lá để làm gì, họ trố mắt nhìn và trả lời với vẻ ngạc nhiên: "vặt lá cho cây nẩy lộc và ra bông chứ làm gì???"

2. Sức sống mãnh liệt của mai tứ quý

Cũng bởi mai tứ quý rất dể trồng, dễ chăm sóc, thân cây lại mảnh mai nhưng rắn rỏi và dể cắt tỉa tạo dáng nên thường được trồng làm cây cảnh trước sân nhà, bên hiên hay được trồng thành hàng rào, tạo tác thành bình phong che chắn cho ngôi nhà và đặc biệt là trồng như một loài hoa khoe sắc bên mộ phần của ông bà tổ tiên được chôn cất ngay trong vườn bởi đây là loài cây vừa tầm tay và bộ rể không quá phát triển để có thế gây ảnh hưởng đến công trình.

mai tứ quý trong sân nhà
Với sức sống mãnh liệt và rất dễ trồng, mai tứ quý có thể trồng ở bất cứ nơi đâu

mai tứ quý trong vườn


Với tôi, mai tứ quý là loài cây giàu sức sống và trường thọ, ngoài ra còn mang tính "phồn thực" rất cao nghĩa là sự sinh sôi nẩy nở rất tốt bởi khi hạt mai già rụng xuống, tôi để ý thấy gốc mai nào cũng chi chít cây con. Nhớ hồi còn bé xíu ở quê nhà, tôi trồng một cây con trong hòn non bộ của bể cạn trước sân, dù chỉ có một ít đất và nước vậy mà nó cũng sống được và lại sống rất dai, cây trồng khi tôi chín mười tuổi cho đến khi lớn lên đi học rồi đi làm xa nhà, mấy mươi năm trở về thấy cây vẫn còn sống dù kích thước cây có lớn hơn đôi chút so với ngày xưa.


Tôi yêu thiên nhiên và thích trồng cây cối nhưng lại ít đủ kiên nhẫn và sự khéo léo để có thể chơi bon-sai vốn đòi hỏi cắt tỉa và uốn nắn cầu kỳ, lại chẳng thích cái cảnh “cá chậu chim lồng” vì thấy như vậy là rất tội, cá thì có sông có hồ, chim thì có bầu trời tự do của chúng, tôi chỉ thích những loài chim bay nhảy tự nhiên trên cành và sà xuống ríu rít giành mồi trước sân nhà mình hay lũ bồ câu “bất trị” lúc nào cũng chen chúc và giành nhau cái nóc nhà mình mà đậu, đuổi không chịu bay nhưng mà vui. Tôi có thói quen là chỉ trồng những cái cây dễ sống, dễ chăm sóc, giàu sức sống và nhiều màu xanh, bởi vậy những năm gần đây tôi “bỗng dưng” thấy cảm tình với mai tứ quý.

Có một dạo trên đường đi làm về, thấy có một anh người miền Tây chở những gốc mai tứ quý sau xe máy đi bán dọc đường, tôi dừng xe và mua một gốc mang về và trồng trong một cái chậu khá to và đặt bên hiên nhà, trồng rồi mới biết nó rất hiền lành, ít kén đất, ít sâu bệnh và cành lá luôn tươi xanh, tìm hiểu thêm thì biết được loài cây này vừa chịu được nắng tốt lại có thể sống được nơi ít nắng, cây thuộc loại lưu niên, trồng càng lâu càng cỗi và càng có giá trị. Thế là chỉ sau một thời gian ngắn chăm sóc và tưới tắm cho cây, quả là “trời chẳng phụ lòng người”, bỗng một sáng sớm đẹp trời khi vừa mở cửa, tôi thật sự ngạc nhiên và thú vị khi lần đầu tiên thấy cây mai mình trồng đã cho kết quả, nở những bông hoa vàng năm cánh rực rỡ và khoe sắc trong nắng sớm, gió nhẹ làm rung rinh những cành lá non còn ướt đẫm sương đêm thật trong trẻo và tươi tắn. Tôi pha một bình trà nóng và ra sân ngồi một lúc, vừa nhâm nhi tách trà vừa ngắm hoa và bỗng thấy cây nhị độ mai thứ hai mà mình trồng trong đời thật đẹp, một cái đẹp rất đỗi tự nhiên và bình dị bên hiên nhà.

3. Đem mùa xuân đi khắp nơi


Kể từ khi có cây mai tứ quý trong nhà, tôi không còn mua mai vàng về chưng vào dịp tết nữa, năm nào cũng vậy, cứ trước tết khoảng 20 ngày là tôi lại chuẩn bị thay đất, bón phân cho cây và lặt lá để đến tết mai lại ra hoa. Có năm cây ra hoa "hẻo" quá, tôi cài thêm lên thân cây những bông hoa giả màu vàng, quấn đèn nhấp nháy, treo vài câu đối, mua thêm vài chậu vạn thọ hay cúc về chưng là thấy mùa xuân như ùa về. Thậm chí khi đã qua tết, trong khi mai vàng và các loài hoa khác đã úa tàn từ lâu thì mai tứ quý vẫn ra hoa, mỗi khi nhìn thấy hoa mai là tôi lại cảm giác như cái tết vẫn còn vương vấn đâu đây và mùa xuân cứ ngỡ như còn mãi.

mai tứ quý nở bên bờ rào
Mai tứ quý nở bên bờ rào đẹp không kém mai Hoàng Độ

cánh hoa vàng mai tứ quý
Cánh hoa vàng mai tứ quý mang đến không khí ấm áp của mùa xuân


Hoàng Văn- Bình Dương một chiều mùa đông

Bình Luận Của Bạn

2 Comments

Chia sẽ của bạn ở đây nhé